De eerste en de laatste schooldag

Het was koud op woensdag 6 januari 2021. Met Pepijn was ik naar SpringHigh gefietst, zijn nieuwe school in Amsterdam-West waar hij een introductie had. Een flink stuk trappen vanuit Noord, 40 minuten met zweet op de rug en 50 minuten met wat minder. Hij zou alleen terug fietsen naar huis, en mij oppikken in Bos en Lommer, waar ik werkte die dag. Hij raakte echter de weg kwijt, tot hij ergens bij de havens aan het IJ iets herkende waar hij ooit met school was geweest. Vanaf dat punt kende hij de weg naar Het4de Gymnasium, en de rest was kinderspel natuurlijk. En het idee kwam in hem op om even aan te wippen bij zijn oude school, op de eerste dag dat hij zijn nieuwe bezocht. Hij had geluk; precies tijdens de pauze kwam hij er aan en trof zijn maten uit de derde klas op het schoolplein. Hilariteit alom. ‘Hij besloot te blijven, en mee de klas in te gaan’, zegt Rembrandt, een van de vrienden. ‘We hadden de grootste lol met zijn allen, zaten te grappen te grollen. Hij was erbij bij Frans, bij Wiskunde, en daarna bij mentoruur. Halverwege dat uur besloot hij dat het genoeg was geweest, en kondigde fluisterend aan dat hij de klas uit zou tijgeren’. En dat deed hij. Op zijn buik sloop hij naar de deur. Iedereen zag het, en keek hem verrast aan. ‘De lerares zei dat hij op moest staan. Dat deed hij, en ging de klas uit. Het was het laatste wat we van hem zagen’.

Typisch Pepijn. Zijn vrienden lachen hartelijk om die laatste capriolen. ‘We hadden hem al een maand niet gezien, en hem ook wel gemist’ zegt Jonathan. ‘Eigenlijk hadden we geen idee waarom hij in december niet op school was gekomen’. We staan eind oktober met de vriendengroep op het plekje waar Pepijn stierf, rondom het kunstwerk dat jongeren uit de buurt voor hem hebben gemaakt. Titia en ik vertellen dat Pepijn niet meer welkom was op Het4e. Hij mocht niet meer in zijn eigen klas blijven tot hij naar zijn nieuwe school zou gaan. Het was een ‘probleemklas’ kregen we te horen, in de zin dat er heel veel gezelligheid heerste, zijn ‘nutteloze’ aanwezigheid zou de lessen nog meer verstoren. ‘Even’ terug naar de tweede klas was ook geen goed idee, daar had hij ook totaal geen aansluiting.

‘Dat wist ik helemaal niet!’ zegt Jonathan. ‘We wisten niet dat hij niet meer mocht komen, alleen dat hij van school af zou gaan. Het4e had ons niet verteld dat Pepijn niet meer welkom was in onze klas’. Pepijn zelf had er weinig woorden aan vuil gemaakt.‘ Ik was er eigenlijk best pissig over dat Pepijn zonder afscheid te nemen weg was gegaan’. Pas nu, 9 maanden na dato, wordt het duidelijk. Het voelt armoedig, deze communicatie. Alleen daarom al is het goed dat we blijven delen over wat er is gebeurt.

Het is een mooie zondag als we met de vrienden van Pepijn bij zijn graf staan. De helft ervan heeft de ceremonie bijgewoond, de andere helft was er op het kerkhof bij, droeg de kist en/of schepte de kuil dicht. Ze zijn allen nét weer groter geworden dan toen. Ik kan Pepijn er zo tussen zien staan. Bij hen voelde hij zich geborgen, kwam er veel levenslust vrij. Hij ging graag naar school, alleen niet voor school. De vrienden vertellen open over hoe ze de periode na zijn overlijden hebben ervaren. Ook bij hen is er behoefte om stil te staan bij Pepijns overlijden, bij henzelf, bij het onbevattelijke geheel. Ze zijn geraakt, ieder op hun eigen wijze. Het zijn bijzondere mensen. Ze hebben iets meegemaakt dat erin heeft gehakt, school was soms een afleiding, soms zat school het verdriet in de weg. Het troost me te weten dat van hem gehouden werd, en dat hij deze jonge mensen lief had. Al zou Pepijn dat zelf nooit zo zeggen natuurlijk.

Bekijk hier de videoboodschap van de vrienden van Pepijn tijdens de ceremonie op 25 januari 2021.