De Wilde Stilte

Ik heb behoefte me te laten vallen, me volledig één en verbonden te weten met het mysterie. Stil en kwetsbaar. Ik zie op tegen mensenmenigten, te drukke gesprekken, te snel uitgewisselde oppervlakkigheden. Ook tegen de vraag ‘hoe gaat het?’. Hoe belangstellend die ook gesteld is. En hoe graag ik hem eigenlijk ook beantwoord.

Het liefst van al zou ik stil een potje grienen. Durven toegeven aan de mateloze ontreddering. Durven toelaten hoeveel ik hem mis.

In de ontreddering zit steevast ook iets wat niets met Pepijn te maken heeft. Iets wat gaat over onze collectieve hulpeloosheid om orde op zaken te stellen, om prioriteiten te benoemen voor ons voortbestaan. Het is heel pijnlijk de potentie te zien die we hebben als mensen, en tegelijk de achteloosheid waarmee we die potentie verkwanselen.

Ik lees De Wilde Stilte, van Raynor Winn. Ze maakte een voettocht met haar man Moth langs de Engelse Zuid-west kust, nadat ze compleet berooid waren geraakt, huis kwijt, en haar man een diagnose van een fatale ziekte had gekregen. Het lopen van Het Zoutpad tilde hen beiden op, geestelijk en fysiek. Ze wisten letterlijk niet waar ze het zoeken moesten. De directe ervaring met de elementen, de natuur, het bezig zijn, letterlijk stap voor stap gaan, werkte louterend. In de Wilde Stilte schrijft ze over de periode daarna. Ik herken me in haar beschrijving van de Wilde Stilte. Ze zoekt die in ‘dunne plekken’ waar het aardse klank maakt met het bovenaardse, met het onbevattelijke. Plekken waar de aandacht geconcentreerd is, gebundeld. En in die aandacht is het leeg, en tegelijk vol van mogelijkheden.  ‘A thin place’, het schijnt een gekende uitdrukking zijn. Die dunne plaatsen zijn overal.

De natuur biedt haar een reservoir aan dunne plekken. Ook ik wilde deze zomer wandelen en nog eens wandelen. Bossen zien. Uitzichten. De zee. En plots, totaal onverwacht, zit ik te grienen in hartje Amsterdam, in een vol Bimhuis, bij een concert van Shai Maestro. Hij – jazzpianist – trad er half september op met zijn kwartet van trompet, bas en drums.

Zijn laatste nummer bestond uit een eenvoudig thema, telkens weer. De zaal was doodstil. De aandacht gleed als vanzelf in de klank van zijn piano, ook het licht leek daar naar toe te trekken. Op een gegeven moment was er een extra geluid te horen, een soort vernis leek het, een broos-bruin laagje over de noten. Wat was dat?! Tot het kwartje viel; ik zag Shai hummen. Na een tijdje werd het brons-bruine laagje sterker; de andere bandleden gingen één voor één mee doen. Weer even later begreep ik de uitnodiging in de terloopse blik van Shai richting het publiek. En ik deed mee, en samen met mij de rest van de zaal. De ruimte vulde zich met een collectieve hum, we waren krachtig verbonden via een heel eenvoudige trilling van eenieders keel. Tranen stroomden over mijn wangen. Ik jankte om Pepijn, om de wereld, eigenlijk wist ik niet goed waarom ik jankte. Om de adembenemende schoonheid van het bestaan. Om zijn godverdommese wreedheid. Het was eenvoudig, simpel en genereus. Open en liefdevol. We creëerden ter plekke een dunne plek. Tussen hemel en aarde, onder leiding van priester Shai.

De muziek zwol aan, overstemde geleidelijk het collectieve gehum, en kreeg stevige vorm. Het barstte niet uit elkaar in extatische uithalen, maar vulde zich met zichzelf, bleef open en raakbaar. Het was wild, het was stil, het was er.

Dit kunnen wij dus creëren als mensen.